شهر کاشان جاذبه های دیدنی وگردشگری کاشان

شهر کاشان جاذبه های دیدنی وگردشگری کاشان

گنجينه علمي و هنري کاشان

  گنجينه علمي و هنري

نام شهر كاشان در مآخذ اسلامی، ”قاشان“ یا ”قاسان“ ضبط شده و از شهرهای بسیار قدیمی ایران است. به استناد تحقیقات باستان شناسان در تپه های سیلك واقع در 4 كیلومتری غرب كاشان، این ناحیه یكی از نخستین مراكز تمدن و محل سكونت بشر ماقبل تاریخ شناخته شده است. كاشان در زمان ساسانیان منطقه ای آباد بوده است. این شهر در دوره اسلامی نیز یكی از شهرهای مهم و معروف عراق و عجم بود. به استناد جغرافی دانان اسلامی، نام قدیم كاشان ”چهل حصاران“‌ نیز بوده است. در سال 442 هـ . ق طغرل اول سلجوقی برشهرهای بزرگ جبال عجم مسلط شد. در سال 532 هـ .ق ملك سلجوق بن محمد بن ملكشاه با سپاهیان خود به كاشان حمله برد و خرابی های زیادی به بار آورد. درسال 594 هـ .ق یكی دیگر از سرداران سلطان تكش خوارزمشاه به نام میاجق كه حاكم ری بود اینتاج را كشت و برای دست اندازی به فرمانروایی او به كاشان حمله برد وشهر را محاصره كرد، بعد ازمدتی كه نتیجه ای حاصل نشد با مردم كاشان صلح كرد ولی سپاهیانش به روستاهای اطراف كاشان خسارت زیاد وارد كردند.

 

بعد از درگذشت تكش، به فرمان سلطان محمد خوارزمشاه (596 – 618 هـ .ق) فرزندش ركن الدین به حكومت ری، قم، و كاشان منصوب گردید. درسال 621 هـ .ق در هنگام تاخت و تاز سپاهیان هلاكوخان درحدود كاشان، خواجه نصیرالدین طوسی كه از ملتزمین ركاب خان مغول بود، به احترام وجود بابا افضل الدین مرقی كاشانی سپاهیان را از كشت و كشتار مردم كاشان بازداشت و درسال (663- 680 هـ .ق ) خواجه بهاء الدین محمد به حكومت اصفهان و كاشان منصوب شد. در سال 674 هـ .ق هندوشاه نخجوانی حاكم كاشان بود و درسال 757 و 768 این شهر جزو قلمرو آل مظفر بوده است. كاشان به كرات بر اثر زلزله ویران شده است. ازجمله در سال 1192 هـ .ق در دوره سلطنت كریم خان زند بر اثر زلزله خسارت بسیار دید. آخرین بار درسال 1260 هـ .ق زلزله سختی كاشان را لرزاند و باعث ویرانی روستاها و قصبات اطراف آن شد. شهر كاشان معماری ویژه بومی جالب توجهی دارد و آثار بناهای تاریخی ومذهبی فراوانی در آن به جا مانده است.


با روي كارآمدن حكومت صفوي در قرن دهم هجري، اهالي كاشان که شيعياني مومن بودند از حكومت آنان استقبال كردند. اگر چه زلزله ويرانگر سال 982 هـ . ق ضربه سختي به بناهاي شهر وارد آورد ليكن در اين دوره از تاريخ كاشان در شئون مختلف ترقي فراواني كرده و به منتها درجه شهرت دست يافت. صنعت و هنر بافندگي در اين شهر به اوج ترقي و شكوفايي رسيده و بهترين و زيبا ترين انواع پارچه هاي ابريشمي، كتان، مخمل، مرغوبترين قالي هاي پشم و ابريشم در كارگاههاي نساجي كاشان بافته مي شد. چنانكه شاردن سياح فرانسوي مي نويسد: اساس ثروت و حيات مردم كاشان از صنايع نساجي و ابريشم بافي و تهيه قطعات زربفت و نقره بافت تشكيل شده است. عصر صفوي بهترين دوره رونق و آباداني كاشان بوده است. دهها اثر تاريخي در شهر و حومه آن و ظهور دهها عالم و فقيه كاشاني در اين دوره همگي نشانگر عصر طلائي كاشان در اين دوره مي باشد. سلاطين شيعه صفوي پس از اينكه اصفهان را به عنوان پايتخت برگزيدند و به كاشان كه از مهمترين كانونهاي شيعه نشين بود توجه شاياني كرده و ضمن سفرهاي متعدد به اين شهر اماكن رفاهي و مذهبي بسياري را به يادگار گذاشتند. اهميت كاشان در اين دوره به حدي است كه سفرنامه نويسان از اين شهر به عنوان پايتخت مذهبي ايران ياد كرده اند.


كاشان در همه ادوار تاريخي و هنري از چنان غنا و تنوعي برخوردار شد كه نظري حتي به اجمال و اختصار بر آنها فرصتي طولاني را طلب مي كند. اين شهر عنوان دارالمومنين را براي خود به ارمغان آورد و آثار بازمانده، كاشان را در رديف پربارترين گنجينه هاي علمي و هنري جهان قرار داد.

تپه هاي باستاني سيلك

پس از فرونشستن آب درياچه مركزي و خشك شدن تدريجي ساكنان اطراف آن مجبور شدند نواحي حاصلخيزي مانند اطراف فين كه همان منطقه «سيلك» باشد را جهت زندگي كردن و سكونت اختيار كنند، ولي اين قدمت تا پيش از شصت سال پيش همچنان ناشناخته بود تا اينكه بر اساس بررسي هاي علمي پروفسور گريشمن در سال 1311 ش (1933 م) قدمت آثار به جا مانده در اين تپه ها به هزاره پنجم تا اول قبل از ميلاد منسوب گرديد. آثاري از اين تپه ها در موزه هاي لوور فرانسه، ملي ايران و باغ فين موجود مي باشد.
اين تپه در مغرب مسير كاشان- فين و در مجاورت جاده قرار دارد. سيلك در حال حاضر مشتمل بر يك تپه شمالي و يك تپه جنوبي است كه به فاصله 500 متر از يكديگر قرار دارند و در جلو اين تپه ها گورستانهائي از انسانهاي ماقبل تاريخ وجود دارد.

خانه بروجردی ها

این خانه در ضلع غربی كوچه امیر احمد خیابان علوی شهر كاشان و در نزدیكی حمامی به همین نام، قرار دارد. ساختمان خانه بروجردی ها بر اساس اطلاعات كتیبه های آن، در سالهای 1292 تا 1310 هجری قمری ساخته شده است. عرصه این خانه در سال 1353 شمسی به تملك سازمان میراث فرهنگی درآمد، ولی اعیانی آن كه در شرق و شمال شرقی خانه واقع شده، هنوز در مالكیت خصوصی باقی مانده است. این خانه را حاج سید جعفر نطنزی كه از بروجرد مال التجاره وارد كاشان می كرد، برای فرار از پرداخت خمس و زكات ساخته است.

آرامگاه سهراب سپهری :

سهراب سپهری شاعر، عارف مشرب و طبیعت گرای معاصر است كه درسال 1307 هـ .ش در كاشان متولد شد و درسال 1359 هـ .ش دار فانی را وداع گفت؛ و درروستای مشهد اردهال كاشان به خاك سپرده شد. سپهری شاعری است دارای شیوه ای خاص است، و این خود امتیازی در خور توجه می باشد. در شعر سپهری نوعی رمانتیسم زلال وشفاف انعكاس دارد. دل آزردگی او از محیط را نیز می توان در اشعارش دید.

آرامگاه محتشم كاشانی:

كمال الدین سید علی بن خواجه میر احمد كاشانی، ملقب به شمس الشعرای كاشانی و متخلص به محتشم ، از شاعران اوایل عهد صفوی است. وفات وی در سال 996 هـ .ق روی داده است. وی بیشتر به سرودن مدایح، و مراثی اهل بیت می پرداخت و تركیب بند معروف شهدای كربلا از اوست. آرامگاه وی در یكی از محلات مركزی شهر كاشان موسوم به كوی محتشم واقع شده است.

آرامگاه فیض كاشانی:

آرامگاه ملا محمد حسن فیض كاشانی در سمت غربی شهر كاشان و حوالی دروازه فین، مجاور قبرستان بزرگ و عمومی شهر واقع شده است. قبر فیض تا اواخر قرن گذشته برحسب وصیت او فاقد هرگونه بنایی بود. بنای فعلی آرامگاه، از آثار فرهاد میرزا معتمدالدوله، فرزند عباس میرزا نایب السلطنه است. تاریخ وفات فیض كاشانی در سال 1091 هـ .ق و در سن 84 سالگی وی بوده است.

 مدرسه آقا بزرگ كاشان:

مدرسه آقا بزرگ كاشان مانند دیگر بناهای اقلیم گرم و خشك ایران، چهار ایوانی است. صرف نظر از ساختمانهای نوساز كاشان، گنبد عظیم و دومناره كاشی كاری شده مدرسه آقا بزرگ، درحال حاضر نیز از بلندترین بناهای تاریخی شهر است.

باغ و کاخ تاریخی فین:

یكی از بناهای مجلل و با ارزش تاریخی استان اصفهان، باغ فین كاشان است كه در 6 كیلومتری جنوب كاشان و در مجاورت روستای فین قرار دارد. بنای باقی مانده كنونی باغ در دوران صفوی بر روی بناهایی كه از عهد آل بویه ساخته شده است كه از لحاظ باغ آرایی و آب رسانی اهمیت ویژه ای دارد. این باغ به علت قتل امیركبیر درحمام كوچك آن كه در سال 1268 هـ .ق اتفاق افتاد، معروف شده است. این باغ نمونه ای از كاخ های دوران صفوی است كه در دوره های زندیه و قاجاریه، ‌الحاقاتی بدان افزوده شده است.

 بناهای تاریخی این باغ عبارتند از: سردر ورودی، برج و بارو، شترگلوی صفوی وسط باغ شترگلوی فتحعلی شاه، اتاق شاه نشین جنوب شرقی باغ، ‌موزه غرب باغ، حمام های كوچك و بزرگ و كتابخانه شرق باغ. دراین باغ به ترتیب  شاه صفی، شاه سلیمان، شاه طهماسب، شاه عباس، كریم خان زند و فتحعلی شاه بناهایی را مرمت یا اضافه نموده اند. باغ فین در دوران صفوی و قاجار از رونق زیادی برخوردار بود؛ ولی با آغاز انقلاب مشروطیت وهمزمان با كاهش امنیت این منطقه, تمامی در و پیكر و اشیاء داخل آن به غارت رفت و روبه ویرانی نهاد.

 روستای ابیانه :

یكی از آبادی های معروف و خوش آب وهوای استان است كه در دامنه شمال غربی كوه كركس در 28 كیلومتری شهر نطنز قرار گرفته است . ساختار اجتماعی و معماری این روستا , به ویژه علاقه شدید مردم آن به حفظ آداب و رسوم و سنن قدیمی بسیار جالب توجه است . ساختمانها , ابنیة تاریخی و لباس اهالی همچنان بومی و بسیار دیدنی است

+ نوشته شده در  جمعه یازدهم تیر 1389ساعت 20:50  توسط راستی  |